Publish Date: 25/05/2026
ประเทศไทยมีศักยภาพสูงในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ ภาครัฐจึงตั้งเป้าส่งเสริมการติดตั้งโซลาร์เซลล์ในภาคครัวเรือนให้ได้ 9.0 หมื่นครัวเรือนภายในปี 2571 อย่างไรก็ดี ปัจจุบันมีครัวเรือนที่ติดตั้งโซลาร์เซลล์เพียง 20,282 ครัวเรือน ส่วนหนึ่งเกิดจากพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าของครัวเรือนไทยในแต่ละกลุ่มที่แตกต่างกัน ผนวกกับข้อจำกัดอื่น ได้แก่ (1) กระบวนการขอติดตั้งระบบ On Grid และ Hybrid ยังยุ่งยาก (2) ค่าใช้จ่ายในการติดตั้งอยู่ในระดับสูงราว 1.2-4.0 แสนบาท และ (3) แรงจูงใจด้านนโยบายไม่ดึงดูด เช่น การลดหย่อนภาษีไม่เกิน 2.0 แสนบาท ซึ่งเอื้อประโยชน์แก่ผู้มีรายได้ถึงเกณฑ์เสียภาษีเป็นหลัก
ขั้นตอนการขออนุญาตติดตั้งโซลาร์เซลล์
ที่มา : Krungsri The COACH, 2569
ทั้งนี้ เมื่อพิจารณาแนวทางของต่างประเทศพบว่า เน้นดำเนินมาตรการหลายด้านควบคู่กัน โดย เยอรมนี ขยายการใช้โซลาร์เซลล์ภาคครัวเรือนผ่านโซลาร์ระเบียงที่มีต้นทุนต่ำ ติดตั้งง่าย เวลาคืนทุนสั้น แต่อายุใช้งานยาว พร้อมทั้งปรับปรุงกฎหมายที่เอื้อให้ผู้อยู่อาศัยในอาคารชุดและผู้เช่าสามารถติดตั้งได้ รวมถึงลดขั้นตอนการติดตั้ง ขณะที่ สหราชอาณาจักร เน้นสร้างแรงจูงใจด้านความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ อาทิ การยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มการเปิดให้ครัวเรือนสามารถจำหน่ายไฟฟ้าส่วนเกินคืนเข้าสู่ระบบ การสนับสนุนค่าติดตั้งให้ครัวเรือนรายได้น้อย
เปรียบเทียบค่าใช้จ่ายในการติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป จำแนกตามขนาดกำลังการผลิต
ที่มา : Krungsri The COACH, 2569
ปัจจุบัน รัฐบาลได้เร่งสนับสนุนการติดตั้งโซลาร์เซลล์ภาคครัวเรือนอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ (1) สินเชื่ออัตราดอกเบี้ยต่ำผ่านธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารออมสิน และ KTC (2) การรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกิน และ (3) การพัฒนาระบบบริการแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) โดยการไฟฟ้านครหลวงและการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อย่างไรก็ตาม ครัวเรือนรายได้น้อยยังเผชิญข้อจำกัดด้านเงินลงทุนเริ่มต้น การพัฒนามาตรการที่ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายล่วงหน้าโดยตรงสำหรับกลุ่มนี้ เช่น การอุดหนุนค่าติดตั้ง จะช่วยขยายโอกาสให้ประชาชนทุกกลุ่มเข้าถึงพลังงานสะอาดได้อย่างทั่วถึง และในระยะถัดไปควรมีการส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอุปกรณ์สำคัญ เช่น อินเวอร์เตอร์ เพื่อลดต้นทุนการติดตั้ง รวมถึงจะเป็นฐานสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตเซลล์แสงอาทิตย์ภายในประเทศต่อไป ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีบริหารจัดการพลังงานในครัวเรือน และปรับปรุงกฎระเบียบ เพื่อให้การเข้าถึงโซลาร์เซลล์เป็นไปอย่างเหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่มากขึ้น