ปัญหาพัฒนาการของเด็กยุคใหม่

Publish Date: 23/02/2026

เด็กปฐมวัยในยุคปัจจุบันมีพัฒนาการต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2568 เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการสมวัยร้อยละ 81.6 ต่ำกว่าค่าเป้าหมายที่ร้อยละ 85.0 โดยเฉพาะกลุ่มเด็ก Gen Alpha และ Gen Beta ที่เติบโตมากับเทคโนโลยี ทั้งนี้ เมื่อพิจารณารายด้าน จะพบว่า พัฒนาการเด็กไม่สมวัยที่พบมากที่สุดคือด้านการใช้ภาษา และด้านการเข้าใจภาษา ซึ่งความล่าช้าในสองด้านนี้อาจเกี่ยวข้องกับการแสดงพฤติกรรมที่ใกล้เคียงภาวะออทิสติกเทียม เช่น ไม่ค่อยสบตา ตอบโต้น้อย จากงานศึกษาในต่างประเทศ พบว่า พฤติกรรมข้างต้นมีความสัมพันธ์กับการใช้สื่อดิจิทัลตั้งแต่วัยทารก สะท้อนว่าปัญหาพัฒนาการไม่สมวัยอาจเชื่อมโยงกับบริบทการเลี้ยงดูในสังคมดิจิทัล โดยปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อพัฒนาการเด็กยุคใหม่ ได้แก่ (1) พฤติกรรมการใช้เวลาหน้าจอที่นานเกินไป ไม่เหมาะสมกับช่วงวัย และ (2) การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างครัวเรือนที่เด็กอยู่ในครัวเรือนข้ามรุ่นที่มีผู้สูงอายุเป็นผู้ดูแลหลัก ทำให้อุปกรณ์สื่อหน้าจอถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือช่วยดูแลเด็ก อีกทั้ง คู่มือการประเมินและส่งเสริมพัฒนาการเด็กที่ภาครัฐจัดทำไว้ ยังมีเนื้อหาและขั้นตอนปฏิบัติเชิงวิชาการทำให้ผู้ดูแลเด็กบางส่วนไม่เข้าใจ

ในต่างประเทศ มีแนวทางในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กควบคู่กับการกำกับการใช้สื่อดิจิทัล ตัวอย่างเช่น สิงคโปร์ ได้ให้คำแนะนำการใช้สื่อหน้าจอในเด็ก โดยคำนึงถึงพัฒนาการช่วงวัย ญี่ปุ่น คุ้มครองเด็กและเยาวชนในโลกออนไลน์ด้วยการออกแบบเทคโนโลยีให้มีความปลอดภัยสำหรับเด็กตั้งแต่ต้นทาง โดยกำหนดให้ผู้ผลิตอุปกรณ์ดิจิทัลและผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตต้องมีระบบคัดกรองเนื้อหาและติดตั้งเครื่องมือควบคุมโดยผู้ปกครองมาด้วย สหราชอาณาจักร ใช้กฎหมายความปลอดภัยสนโลกออนไลน์ควบคู่กับการกำกับการใช้โทรศัพท์มือถือในสถานศึกษาที่ยืดหยุ่นตามบริบทของโรงเรียน พร้อมทั้งพัฒนาเว็บไซต์เป็นแหล่งเรียนรู้ออนไลน์สำหรับพ่อแม่และผู้ดูแลเด็กอายุ 0-4 ปี ซึ่งประเทศไทยสามารถนำมาปรับใช้ในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กให้สมวัยได้